على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
2285
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
ع ع ( ayn ) ا . ع . حرف بيست و يكم از الفباى فارسى و حرف هيجدهم از الفباى ابتثى و حرف شانزدهم از الفباى ابجدى و آن را عين تلفظ كنند و عين مهمله و عين غير منقوطه نيز گويند و در حساب جمل هفتاد بشمار آيد و اين حرف از حروف مخصوص زبان تازى است و در زبان فارسى مانند الف صدا مىكند و در كلماتى ديده مىشود كه فارسيان از زبان تازى گرفتهاند مانند عمر و عالى و عارض و يا در كلماتى كه تازيان در آن تصرف كردهاند مانند عاقر قرحا و نعناع و جز آن . عا ( ab ) ا . ع . كلمهايست كه بدان بز را زجر كنند و رانند . عاب ( b ) م . ع . عاب عابا و عيبا و عيبة و معابا و معابة و معيبا . مر . عيب . عاب ( b ) ا . ع . عيب . عابث ( bes ) افا . ع . بازىكننده . و كنندهء كارى كه فايده و سودى در آن نباشد . عابد ( bed ) ص . ع . كسى كه منقاد باشد و خاضع بود و خدا را پرستش كند . و عابد الوثن : كسى كه بت را مىپرستد و ستايش مىكند . و كذلك عابد الشمس و غيرها . ج : عباد و عبد و عبدة . عابد ( bed ) ا و ص . پ . - مأخوذ از تازى - پرستشكنندهء خدا و زاهد . و گوشه نشين و كهبد . عابدات ( bed t ) ع . ج . عابدة . عابدانه ( bed ne ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بطور تقديس و زهد و زاهدانه . و بطور بندگى خدا . عابدة ( bedat ) ص . ع . زن پرستش كننده و ستايش كننده ( مونث عابد ) . ج : عابدات . عابدية ( bediyyat ) ا . ع . گروهى از تازيان . عابر ( ber ) ا . ع . نام پسر شالخ بن ازفخشد بن سام بن نوح . عابر ( ber ) ص . ع . با اشك . يق : رجل عابر و امراة عابر . و عابر سبيل : راه گذر و مسافر . عابر ( ber ) ا . ع . ج . عبر . عابر ( ber ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - عبور كننده و راهگذر . عابرة ( berat ) ص . ع . لغة عابرة : لغت جايز و روان . عابس ( bes ) ص . ع . ترش روى و عبوسكننده . ج : عوابس . عابس ( bes ) ا . ع . شير بيشه . عابية ( biyat ) ا . ع . زن نيكو روى خوشگل . عاتب ( teb ) ص . ع . عتابكننده . و خشمگين . عاتر ( ter ) ا . ع . فرج نعوظ كرده . ج : عتر . و . از اعلام زنان است . عاتق ( teq ) ا و ص . ع . آزاد . و داراى شرف . و مى كهنه . و مى كه مهر از آن برداشته باشند . و خيك فراخ . و دختر نوجوان و دختر نوبالغ . و زن بىنكاح . و زن جوان در خانهء پدر مانده . و دوش . و جاى چادر پوشيدن از دوش . و ميان كتف و بن